Askeri Müze (Harbiye)

ASKERİ MÜZE

Harbiye’de bulunan Askeri Müze Ve Kültür Sitesi Komutanlığı Cumhuriyet'imizin kurucusu Ulu Önder Mustafa Kemal ATATÜRK’ün de mezun olduğu Osmanlının son dönemlerinde harp okulu olarak kullanılan binada hizmet vermektedir. Semtte adını bu okuldan almaktadır. Müze halen Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt (ATASE) Başkanlığına bağlı olarak hizmet vermekte ve savaş sanatları ve savaş kültürü konusunda dünyanın sayılı askeri müzeleri içerisinde yer almaktadır.

IMG_4216

Askeri Müze`nin Tarihçesi:

Koleksiyonların zenginliği ve çeşidi açısından dünyanın en önde gelen müzelerinden birisi olan Askeri Müze’nin kuruluşu modern anlamda olmamakla beraber 15 nci yy.a kadar uzanmaktadır. 1453’de İstanbul’un Türkler tarafından fethinden sonra Aya İrini Kilisesi, değerli harp silah, araç ve gereçlerinin toplandığı “Cebehane” olarak düzenlenmiştir. 1726 tarihinde Cebehane’deki tüm malzemeler düzenlenerek “Dar-ül Esliha” adı ile yeni bir kuruluş gerçekleştirilmiştir.

Modern anlamda müzeciliğin temeli Tophane Müşiri Damat Ahmet Fethi Paşa’nın gayretleri ile 1846 yılında atılmış ve bu tarih Türk Müzeciliği’nin ve Askeri Müze’nin gerçek anlamda ilk kuruluşu olmuştur. Aya İrini’deki revakların araları camekanlarla kapatılarak, sergileme mekanları haline getirilmiştir. Bu mekanlardan bir bölümünde eski harp silah, araç ve gereçlerinden oluşan koleksiyonlar, diğer bölümlerde ise arkeolojik eser koleksiyonları sergilenmiştir. Ahmet Fethi Paşa’dan sonra Aya İrini’deki bu koleksiyonlar kısa bir süre sonra ilk defa müze adını alarak “Müze-i Hümayun” olarak isimlendirilmiştir. Müze teşkilatının kurulmasından sonra özellikle arkeolojik eserlerin sayısının artması üzerine bu eserler Çinili Köşk’e taşınmış ve bugünkü İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nin temeli atılmıştır. Ahmet Muhtar Paşa, silah koleksiyonlarını ilanlar ve resmi yazışmalarla zenginleştirmiştir. Kütüphanesi, sineması, atış poligonu, yayınları, kıyafethanesi ve mehteri ile günümüz çağdaş müzecilik anlayışına uygun nitelikte bir müze oluşturulmuştur.

1940 yılına kadar Aya İrini’deki faaliyetlerini sürdüren Askeri Müze, İkinci Dünya Savaşı`nın Türkiye’ye sıçrayabileceği düşüncesi ile faaliyetlerine bir süre ara vermiştir. Savaş tehlikesinin ortadan kalkmasından sonra 1949 yılında Maçka Silahhanesi’nde depolanan eserler 1959’dan itibaren Harbiye Mektebi Jimnastikhanesi binasında tekrar sergilenmeye başlamıştır. Bu binanın zamanla Askeri Müze koleksiyonları için yetersiz kalması ve çağdaş anlamda gelişime yönelik adımların atılmasına imkan vermemesi üzerine 1966 yılından itibaren restorasyon çalışmaları sürdürülen eski Harbiye binasının Askeri Müze olarak kullanılmasına karar verilmiş ve 10 Şubat 1993 günü yeni bir düzenleme ile ziyarete açılmıştır.

ASKERİ MÜZE (HARBİYE)

Askeri Müze Teşhir Salonları:

Müze salonlarında, Askeri Müze koleksiyonlarında bulunan 45.000`i aşkın eserden seçilen yaklaşık 5.000 eser sergilenmektedir. Dönem, konu gibi değişik açılardan ele alınarak gruplandırılan bu zengin koleksiyon içinde çeşitli silahlar, askeri kıyafetler, çadırlar, bayraklar ve sancaklar ile benzeri türde çok değişik askeri kültür varlıkları yer almaktadır. Bunlar arasında ahşap ve maden süsleme sanatının güzel örneklerini oluşturan tüfek, tabanca, top ve kılıçlar, zarif süslemeleri ve kitabeleriyle zırhlar, kalkanlar ve miğferler, Osmanlı ordusunun görkemini vurgulayacak nitelikteki altın görünümünde tombaklar ve Osmanlı saray çadırlarının en nadide örnekleri bulunmaktadır.

Alt Kat Salonları

1. Tanıtım Salonu: Bu salonda, Askeri Müzenin tarihi; 1846’dan günümüze kadar uzanan bir periyot içinde çeşitli fotoğraf, belge ve yayınlarla belgesel olarak anlatılmaktadır.

IMG_4190

2.Türk Ordusunun Kuruluş Salonu: Orta Asya Türk Kültürü ve tarihinden örneklerin yer alığı bu salon Türklerin Soy ağacını gösteren bir pano ile başlamaktadır. Türk ve dünya tarihi içinde önemli bir yere sahip olan Çin Seddi’nin Türkler tarafından aşılışının gösterildiği diorama salona hareketlilik katmaktadır. Salon duvarlarında Türk göç yolları haritası, Turan Taktiği Krokisi, Metehan’ın 10’lu ordu sistemi, Göktürk ve Uygur Alfabeleri, Avrupa Hunları Haritası gibi baskı resimler ile Tatung savaşı, Atilla ve Ordusu, Orta Asya Türk Kültürü, Türk Efsane ve Kahramanları ile ilgili yağlıboya tablolar sergilenmektedir.

Ayrıca salonda yer alan vitrinlerde Orta Asya’da Eski Türklerin kullandığı günlük eşyalardan, savaş araç ve gereçlerinden örnekler (imitasyon) yer almaktadır.

3.Selçuklu Salonu

4.Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi Salonu

5.Büyük Türk Devletleri Tanıtım Alanı

6.Fatih ve Yavuz Köşesi

7.Kesici Silahlar Salonu

ASKERİ MÜZE

8.İstanbul’un Fethi salonu: Askerî Müzede yeni düzenlenen “İstanbul’un Fethi Salonu"nda fetih ile ilgili bir diorama bulunmaktadır. Dioramada Ulubatlı Hasan'ın burçlara Osmanlı bayrağını dikişi, gemilerin karadan yürütülüşü, İstanbul’un düşüş anı üç boyutlu ve sesli olarak canlandırılmaktadır. Yine bu bölümde İstanbul'un fethi sırasında Haliç’e gerilen zincir de sergilenmektedir.

9.Savunma Silahları Salonu

10.Ateşli Silahlar Salonu

HARBİYE ASKERİ MÜZESİ

11.Harbiyeli Atatürk Sınıfı: Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal ATATÜRK, Harp Okulu ve Harp Akademisi öğrenimini Askerî Müze binasında tamamlamıştır. 1899 yılında Harp Okuluna girmiş ve 1902 yılında teğmen rütbesi ile mezun olmuştur. 1903 yılında Harp Akademisine devam ederek 1905 yılında kurmay yüzbaşı rütbesi alarak eğitimini tamamlamıştır. Mustafa Kemal'in Harp Akademisinde okuduğu dershane onun anısına düzenlenmiştir. Dershanede ATATÜRK'ün okul yaşamı ile ilgili fotoğraflar ve belgeler de sergilenmektedir.

12.Top Maketleri Salonu

13.Somali-Bosna-Kosova -İç Güvenlik Salonu:

14.Atıcılık Binicilik Salonu

15.Top Teşhir Salonu

16.Mehter Enstrümanları Salonu

17.Askeri Kıyafetler Salonu

18. Sancaklar ve Bayraklar Salonu

IMG_4193

19.Şehitler Galerisi: Bu salon tarih boyunca bağımsızlık uğruna büyük zaferler kazanırken bu uğurda canlarını feda etmiş tüm şehitlerimize atfedilmiştir.

Türk tarihinin başlangıcından itibaren belli başlı büyük savaşların adının taş üzerine işlendiği "Anı Duvarı" ile Çanakkale şehitlerine ait eşyalardan oluşan eserlerin sergilendiği bu salonda, Türk Milletinin ilkesi hâline gelmiş olan Büyük Lider Mustafa Kemal ATATÜRK'ün "Yurtta sulh cihanda sulh" sözü çeşitli dünya dillerine çevrilerek duvar üzerine işlenmiştir.

20.Denizcilik Köşesi

Üst Kat Salonları;  

1.Meşrutiyet Salonu

2. I. Dünya Savaşı Salonu

IMG_4192

3.Çanakkale Savaşı Salonu: Bu salonda, savaş alanlarından toplanmış çeşitli buluntu malzemeler ile Çanakkale'de alayı ile birlikte şehit olan Alay Komutanı Yarbay Hüseyin Avni Bey'e ait üniforma görülebilir.

Ayrıca bu dönemde giyilmiş Türk, İngiliz ve ANZAK birliklerine ait başlıklar, kıyafet aksesuarları, teçhizat, bayrak, sancak, bandıra, silahlar, madalya ve nişanlar da sergileniyor.

Çanakkale Savaşları'nın projeksiyon gösterimli ve panoramik maketli olarak anlatımının yapıldığı Diorama Salonu da ilgi çekici bir bölüm.

IMG_4159

4.Kurtuluş Savaşı Salonu: Kurtuluş Savaşı'nın komutanlarından Kâzım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy, Refet Bele, Asım Gündüz, Şükrü Naili Gökberk, Ömer Halis Bıyıktay'a ait özel koleksiyonlar ve esir düşen Yunan Ordusu Başkomutanı Trikopis'in karargâhında ele geçirilen eşyalar bulunmaktadır.

Kurtuluş Savaşı'nın önemli milislerinden, Ege'de Yunanlara karşı ilk direnişi başlatan Demirci Mehmet Efe'ye ait koleksiyon ve Mustafa Kemal ATATÜRK'ün Eşme sırtlarında "Ordular ilk hedefiniz Akdeniz'dir... İleri!" emrini verişini anlatan maket yeralmakta.

yasinyilmaz_askeri_muze__kore_2

5.Kore-Kıbrıs Salonu: Bir Kore Gazisi torunu olarak bu solan benim için ayrı bir önem taşıyor doğrusu. Burada Kore Savaşı (1950-1953) ve Kıbrıs Barış Harekâtı (1974)'na ait detayları görebilirsiniz. Kore Tugay Komutanı Tuğgeneral Tahsin Yazıcı, Alay Komutanı Şehit Albay Nuri Pamir ve Celal Dora'ya ait üniforma, sancaklar, madalya ve nişanlar Kore Bölümü'nde sergilenmektedir.

Ayrıca Galatasaray Lisesi öğrencilerinin, kanlarıyla boyadıkları ve Hürriyet Gazetesi aracılığıyla Kore’deki Türk Tugayı’na gönderdikleri, sağ köşesinde “Beraberiz” yazılı bir bayrağı da burada sergilenmektedir. İzninizle Kore Türk Tugayı Komutanı Tahsin Yazıcının, bu hediyeyi aldıktan sonra Galatasaray Lisesi öğrencilerine mektup gönderdiği mektubu paylaşmak isterim:

“Memleketimizin nurlu ve imanlı gençleri Asra muadil bir yaşın şerefli mazisi içinde memlekete daima büyük kıymetler yetiştiren Galatasaray Lisesinin dünyalar değerinde kardeşkanıyla yazılan bayrağını

aldığımız zaman gayri ihtiyari yaşaran gözlerimle mukaddes emaneti dudaklarıma götürdüm ve onda sizleri, memleketi doya öptüm. Sağ olun Galatasaray’ın şuurlu, asil gençleri. Bayrağa canını adamış bir gençliğin bu manalı ve ulvi hareketi, bizleri mütehassıs ettiği kadar, ecnebi silah arkadaşlarımızın da o kadar büyük takdirini kazanmıştır ki bu bakımdan da sizleri ayrıca tebrik ederim. Armağanınızı gözyaşları ile dudaklarına süren Mehmedin teşekkürlerini sizlere aynen ifade etmeği en şerefli bir borç bilirim. Diyorlar ki, kardeşlerimizin her damla kanları için yüz düşman öldürmeğe and içiyoruz. Asil Mehmedlerin kardeşkanı ile bezeli bayrağı öpmelerindeki ilahi manzara bizleri heyecana garkederken eminim ki Tanrısına kavuşan şehidlerimizin de ruhlarını şadetmiştir. Şahsım ve birliğim adına vatan hasretimizi bayrak ve kanları ile gideren Galatasaraylılara en derin şükranlarımı sunar, sağlık ve başarılar dilerim”

Kaynak: KORE SAVAŞI VE TÜRK KAMUOYU Yüksek Lisans Tezi Serkan SİPAHİ İzmir 2007

6.Etnografik Eserler Salonu

7. Genelkurmay Başkanları Salonu

IMG_4196

8.Atatürk Salonu: Hâlen Askerî Müze ve Kültür Sitesi olarak kullanılan Harbiye binası 1841 yılında Osmanlı Ordusuna subay yetiştirmek üzere yapılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra da işlevini sürdüren bu okulda, yaklaşık 100 yıllık süre içinde, birçok subay ve komutan yetişmiştir. Bunların arasında en önemlisi de kuşkusuz Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve Büyük Devlet Adamı Mustafa Kemal ATATÜRK'tür.

ATATÜRK'e ayrılan bu salonda; ATATÜRK'ün resimleri, şahsi eşyaları, madalya ve nişanları, kendisine hediye edilen objeler ile Anıtkabir, Erzurum Kongre Binası, Sivas Kongre Binası, Birinci TBMM Binası, Şişli Atatürk Evi ve Selanik'te ATATÜRK'ün doğduğu evin maketleri bulunmaktadır.

9.Çadır Galerisi

10.III. Selim Köşesi (1789-1807)

11. Belgelerle Ermeni Sorunu Salonu

IMG_4121

Halka Açık Mehter Konserleri

500 kişilik modern Atatürk salonunda müzenin açık olduğu günlerde (Pazartesi-Salı dışında) her gün 15.00 ila 16.00 saatleri arasında Mehterin tarihçesini anlatan İngilizce ve Türkçe multivizyon ile 20’şer dakikalık iki seans halinde severek izlenecek konserler var. Şahsen ben çok beğendim. Ayrıca konser sonrası 10 dakika boyunda da mehteran bölüğü ile birlikte fotoğraf çekinilebiliyor.

Askeri Müze Kütüphanesi

Askeri müze ayrıca Askeri Müze ve Kültür Sitesi Komutanlığı; Ahmet Muhtar Paşa’nın Müze Müdürlüğü (1908-1926) dönemine kadar uzanan önemli bir araştırma kütüphanesine sahiptir. Koleksiyondaki eserlerin çoğunluğu tarih ve askeri konuları kapsamaktadır.

Ancak kütüphane toplada sadece 50 kullanıcı kapasitesiyle hafta içi 08.30-12.00 13.00 -17.00 saatleri arasında izinli araştırmacılara ve müze personeline hizmet vermektedir.

Koleksiyonunda kitap, fotoğraf, albüm, tablo gibi toplam 24.621 adet eser bulunmakta. Eserlerden 15.000 adedi tarihi eser niteliğindedir. Bu sebeple kütüphaneden yararlanmak için araştırmacıların dilekçeyle Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı’ndan izin almaları gerekmektedir. İzin müracaatlarında araştırılmak istenen konu ile yararlanılacak doküman ve faydalanma şekli belirtilmelidirler

 Ziyaret Gün ve Saatleri

Askeri Müze; 1 Ocak, Ramazan ve Kurban Bayramının birinci günleri ile pazartesi ve Salı günleri dışında her gün 09.00-16.30 saatleri arasında ziyarete açıktır.

Müze Giriş Ücreti

Müze kart uygulaması geçerli değil.

Tam bilet: 8,50 TL

Öğrenci: ücretsiz

Müze İletişim Bilgileri

Adres: Askerî Müze ve Kültür Sitesi Komutanlığı Valikonağı Caddesi, Harbiye, Şişli/ İstanbul

Tel: 0 (212) 233 27 20

Elektronik Posta: askerimuze@tsk.tr

25.10.2018

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK YAZILAR

SABANCI MÜZESİ
İSTANBUL ARKEOLOJİ MÜZELERİ
AHMET HAMDİ TANPINAR
İSTANBUL DENİZ MÜZESİ

Share This:

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir